10
مارس

توت فرنگی و مدیریت بیماری های مهم آن  

مقدمه
سطح زير كشت توت فرنگی در سال زراعی 96-97 در ايران معادل 503 هكتار (گلخانه) و 6008 هکتار(فضای باز)  بوده كه عمده آن در استان های كردستان و مازندران مي باشد. توت فرنگی گیاهی علفی چند ساله، متعلق به خانواده گل سرخیان و بومی جنگل‌های اروپاست که گونه وحشی آن دارای گل و برگ‌های کوچک می باشد و از قرن چهاردهم به سبب خواص دارویی آن کشت می شود.
محصول و کیفیت میوه توت فرنگی به شدت تحت تاثیر دوره نوری، دما، دوره استراحت، آفات و بیماری ها، شرایط خاک و نوسانهای رطوبت خاک و هوا می باشد. در نتیجه ارقام توت فرنگی از لحاظ سازش پذیری با شرایط محیطی و منطقه ای بسیار متفاوت هستند. در صورت کشت صحیح، اجرای مراقبت ھای لازم و انتخاب رقم ھای مناسب می توان تا بیست تن در ھکتار محصول برداشت کرد .لازم به ذکر است  نشاء توت فرنگی را بهتر است از موسسات مورد اطمینان تهیه و دقت نمود که آلوده به بیماری ھای گیاهی به ویژه بیماری ھای ویروسی نباشد. رهروان رویش سبز
شرایط  آب و ھوا
از لحاظ آب و هوا  توت فرنگی در شرايط مرطوب و شرايط نسبتا گرم محصول دهي مناسب خواهد داشت. در شرايط گرم و مرطوب بايد آب کافي در اختيار گياه قرار گيرد و همچنين ارقام مقاوم به گرما انتخاب گردد. از نظر نياز سرمايي جزء گياهان کم نياز به سرما تقسيم بندي مي شود بطوريکه در 200 تا 400 ساعت دماي کمتر از 7 درجه سانتي گراد نياز سرمايي آن برطرف می گردد همچنین به علت زود بارور شدن گل ھای توت فرنگی در بهار باید بوته ھا در جایی کاشته شوند که سر مایی دیررس بهاره  به آنھا صدمه نزند. سطحي بودن ريشه ها که معمولا تا عمق 15 تا 20 سانتي متري خاک توزيع مي گردد گياه را حساس به کم آبي مي کند. جهت توليد محصول بهاره بايد از ارقامي استفاده گردد که طالب روزهاي کوتاه و نياز دمايي پائين تري باشند تا گل انگيزي و محصول دهي آنها بخوبي انجام گيرد. در ارقام چهار فصل روز کوتاهي يا روز بلندي و همچنين پائين بودن و بالا بودن درجه حرارت زياد مطرح نيست و اين گروه از توت فرنگي ها معمولا در شرايط مختلف براحتي گل مي دهند. این گیاه به آب فراوان احتیاج دارد خصوصا در دوره رسیدن میوه، در غیر این صورت میوه ھا کوچک باقی می مانند. ارتباط با ما
 شرایط خاک مناسب کشت گیاه توت فرنگی
توت فرنگي گياهي است که در خاک هاي مختلف تقريبا سازگار است با اين وجود خاک هاي بافت شني رسي و عميق را ترجيح مي دهد. بهترين PH مناسب براي کشت توت فرنگي 5/5 تا 5/6 مي باشد. اگر ميزان آهک خاک از حد مجاز بيشتر باشد عارضه کلروز يا زرد شدن برگها بروز خواهد کرد.
مدیریت آفات و بیماری های توت فرنگی
آفات و بیماريهاي مختلفی سبب خسارت در این محصول با ارزش می شوند که برخی از آنها سالهاست در مناطق کاشت توت فرنگی حضور دارند. تغییرات اقلیمی و ورود ارقام جدید در سالهاي اخیر عاملی بوده تا شرایط مساعد براي توسعه عوامل خسارتزاي جدید و ایجاد خسارت آنها فراهم گردد. گسترش ارقام تازه وارد حساس و یا ورود عوامل خسارتزاي جدید که در لیست قرنطینه هر کشوري قرار دارد می تواند سالانه خسارت بسیاری به اقتصاد کشورهاي تولید کننده وارد نمایند. به همین جهت معرفی علایم و روشهاي کنترل بیماري می تواند به کمک کشاورزان پیشرو و کارشناسان در جلوگیري از گسترش بیماري ها در این محصول با ارزش موثر باشد. رهروان رویش سبز
مهمترین بیماری های توت فرنگی در ایران به شرح زیر می باشند:
1-  کپک یا پوسیدگی خاکستری توت فرنگی  
 عامل بیماری Botrytis cinerea
بیماری کپک خاکستری توت فرنگی
یکی از بیماری های مهم توت فرنگی بخصوص درشرایط گرم و مرطوب است که گاهی موجب کاهش ۵۰% محصول می گردد. عامل بیماری گل و میوه را آلوده می کند. در هوای مرطوب، بخش هایی از گیاه با مجموعه ای از اسپورهای خاکستری قارچ پوشیده می شود. اسپورها قادر به جوانه زنی در آب بوده و طی چند ساعت مستقیما وارد میوه یا گل می شوند. گسترش بیماری در درجه حرارت20 الی 30 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی بالا می باشد. بررسی های بسیاری نشان  داده است که الودگی میوه در مرحله گل دهی بوده ولی علائم درزمان تشکیل میوه ظاهر می شود. رهروان رویش سبز
علائم اولیه بیماری گیاهی کپک خاکستری توت فرنگی، به صورت لکه های کوچک و قهوه ای رنگ در اطراف کاسه گل قابل مشاهده است. به طور معمول این بیماری باعث تغییر شکل و ایجاد بافت های پوسیده و لهیده روی میوه می شود. با گسترش عامل بیماری، توده قارچ خاکستری رنگ روی بافت های پوسیده تشکیل شده و باعث مومیایی و خشک شدن میوه می شود. عامل بیماری گیاهی کپک خاکستری توت فرنگی بعد از برداشت و هنگام جابجایی محصول نیز باعث تخریب میوه می شود. ارتباط با ما 
مدیریت تلفیقی بیماری کپک خاکستری توت فرنگی:
  • جمع آوری و حذف بقایای آلوده گیاهی
  • ایجاد تهویه مناسب در محیط و بین بوته ها
  • رعایت فاصله کاشت مناسب
  • دقت در زمان و میزان کوددهی
  • پوشاندن بین ردیف ها با مالچ جهت عدم تماس میوه باخاک
  • نوردهی وزهکش مناسب
  • برداشت به موقع محصول
  • جمع آوری بوته های آلوده و از بین بردن آن ها
  • کنترل شیمیایی با سموم مناسب مانند کاربندازیم، رورال تی اس، ناتیوو، کاپتان، استروبی، سیگنوم
2- سفیدک پودری توت فرنگی
 عامل بیماری Sphaerotheca macularis
بیماری سفیدک پودری توت فرنگی
سفیدک پودری توت فرنگی موجب کاھش رشد بوته ھا ، میزان محصول و ھمچنین کیفیت میوه می شود. عامل بیماری کلیه اندام ھای ھوایی ازقبیل برگ گل ودم میوه را شامل می شود که در صورت آلودگی میوه و گل خسارت شدید است. درجه حرارت مناسب گسترش بیماری16الی27درجه سانتیگراد بوده ودرشرایط رطوبت نسبی بالا حتی دربرگ ھای خشک فعالیت عامل بیماری زیاد است.
علایم این بیماری در برخی از بوته های توت فرنگی اولین نشانه بیماری به صورت لکه‌ های نکروزه یا قرمز رنگ روی سطح برگ و در اثر شدت بیماری در قسمت زیرین برگ هم توده قارچی دیده می‌شود. در برخی از ارقام، شبکه‌ای از میسلیوم سفید رنگ روی میوه ایجاد می‌شود. در صورت پیشرفته میوه‌ها نیز آلوده می‌شوند.در نتیجه، میوه قابلیت عرضه به بازار را ندارد. رهروان رویش سبز
مدیریت تلفیقی بیماری سفیدک پودری توت فرنگی :
  • جمع اوری و حذف بقایای الوده محل زمستان گذرانی
  • استفاده از ارقام مقاوم
  • ایجاد نورکافی
  • کنترل بیولوژیکی بااستفاده ازقارچAmpelomyces Quisqualisبانام تجاری AQ10
  • سم پاشی باقارچکش های مناسب در بهار پس از گلدهی و مشاهده علائم
  • عدم بکار بردن ازت بیش از حد (که منجر به حساس شدن گیاه شده و بیماری گسترش می یابد).
3- بیماری آنتراکنوز توت فرنگی
عامل بیماری Colletotrichum spp
بیماری آنتراکنوز توت فرنگی
بیماری گیاهی آنتراکنوز یکی از بیماری های شایع روی توت فرنگی می باشد و موجب آسیب به قسمت های هوایی بوته می شود. بارزترین علائم بیماری گیاهی آنتراکنوز توت فرنگی روی ساقه و میوه قابل مشاهده است. علائم بیماری روی برگ شامل زخم های پراکنده، قهوه ای رنگ یا سیاه در نوک برگ می باشد. گسترش زخم و پوسیدگی های سیاه روی غنچه و ناحیه دمگل باعث تولید میوه های کوچک و بدشکل می شود. نشانه های آلودگی روی میوه های قرمز و رسیده به شکل نقاط مدور، قهوه ای و آبسوخته می باشد. این بیماری باعث ایجاد زخم های مدور، قهوه ای تیره یا مشکی روی ریشه هوایی، ساقه و برگچه ها نیز می شود. بوته های آلوده زرد شده، از رشد بازمانده و در نهایت به طور کامل پژمرده می شوند. علائم دیگر بیماری گیاهی آنتراکنوز توت فرنگی شامل آجری شدن بافت داخلی طوقه و پژمردگی عمومی بوته می باشد. شرایط آب و هوایی مرطوب و دمای تقریبی ٢٧ درجه سانتی گراد تاثیر زیادی در رشد عامل بیماری دارد. ارتباط با ما
مدیریت تلفیقی بیماری آنتراکنوز توت فرنگی:
  • استفاده ازبوته های سالم
  • آفتاب دهی خاک
  • تناوب زراعی با محصولات غیر میزبان
  • اجتناب از مصرف بیش از اندازه کودهای نیتروژنی
  • حذف علف های هرز اطراف بوته به خصوص ماشک و علف مرغ
  • استفاده ازمالچ پلاستیکی دربین ردیف ها
  • جمع آوری وازبین بردن میوه های الوده
  • کنترل شیمیایی بااستفاده ازقارچکش ها حفاظتی اززمان گل تا برداشت میوه با سمومی مانند کاپیتان
3-    پوسیدگی چرمی
عامل بیماری Phytophthora cactorum
بیماری پوسیدگی چرمی توت فرنگی
این بیماری به طور اتفاقی می تواند در روی میوه های سبز و رسیده ظاهر شود. بالابودن رطوبت درزمان برداشت موجب بروز الودگی تاسطح50 درصد می گردد. قارچ عامل بیماری خاکزی بوده که درحالت معمول میوه را آلوده می کند ولی گاهی آلودگی گل وپوسیدگی طوقه نیز گزارش شده است. درمیوه نارس وسبزنواحی آلوده شده به صورت قهوه ای تیره و یا سبز با حاشیه قهوه ای دیده می شود. نواحی پوسیده به رنگ قهوه ای روشن در مراکز لکه و حاشیه آنها ارغوانی است. حالت چرمی و سفت در مراحل آخر پوسیدگی روی می دهد. رهروان رویش سبز
مدیریت تلفیقی بیماری پوسیدگی چرمی :
  • کاشت نشاء درخاک دارای زهکش مناسب
  • استفاده از مالچ پلاستیکی دربین ردیف ها و بوته ها
  • کنترل بیولوژیکی به وسیله باکتری Serratia plymuthicaقبل از کاشت
  • استفاده ازقارچکش های ریدومیل یا الیت
4- سوختگی برگ توت فرنگی
عامل بیماری Diplocarpon earlianum
بیماری سوختگی برگ توت فرنگی
یکی از بیماری های مهم توت فرنگی است که به صورت لکه های کوچک ارغوانی تیره به قطر ۵ میلی متر در سطح برگ ظاهر می شود. در صورت آلودگی شدید لکه ها افزایش یافته و تمام سطح برگ را فرا می گیرد و موجب مرگ آن می شود. لکه های مشابهی نیز در دمبرگ و اطراف آن ظاهر می گردد.
این بیماری در هوای گرم شدت دارد. خیس بودن سطح برگ به مدت بیش از 12ساعت و همچنین درجه حرارت 27الی30درجه سانتیگراد زمینه را برای این بیماری مستعد می کند. علائم در ابتدا به صورت لکه های مجزا بی شکل و در اندازه های مختلف است. درسطح فوقانی برگ لکه ها به رنگ صورتی تا قرمز است که در صورت شدت آلودگی گیاه سوخته به نظر می رسد. لکه ها 6الی 15روز پس از آلودگی ظاهر می شوند. ارتباط با ما
مدیریت تلفیقی بیماری سوختگی برگ توت فرنگی:
  • استفاده از ارقام مقاوم
  • جمع آوری بقایای گیاهی الوده
  • تهویه مناسب و نورکافی
  • استفاده از نشاءهای سالم
  • کنترل علف های هرز
  • کنترل شیمیایی با سموم مناسب ازقبیل تیوفانات متیل( توپسین ام)
5- سوختگی برگ و پوسیدگی میوه توت فرنگی
عامل بیماری Phomopsis obsurans  
یکی از بیماری های مهم اندام های هوایی است. لکه های اولیه برروی پهنک برگ کروی شکل ودارای حاشیه قرمز رنگ است. لکه ها درکنار رگبرگ هابه صورت V شکل است که قسمت پهن ان به طرف لبه برگ میباشد. لکه های صورتی رنگ وابسوخته برروی میوه ظاهرشده که به مرور بزرگ و به رنگ قهوه ای تا قهوه ای تیره در مرکز با حاشیه قهوه ای روشن در می ایند. قسمت وسط بافت الوده به تدریج سخت می شود. رهروان رویش سبز
مدیریت تلفیقی بیماری سوختگی برگ وپوسیدگی میوه توت فرنگی :
  • استفاده از نشاءهای عاری از بیماری
  • کاشت درخاک دارای زهکش وتهویه مناسب
  • حذف علف های هرز
  • استفاده از قارچکش های کاپیتان یا ایپرودیون
6- لکه برگی معمولی
عامل بیماری Mycosphaerella fragariae
بیماری لکه برگی معمولی
لکه سفید توت فرنگی که لکه برگی، لکه رامولاریایی، لکه میکوسفرلایی نیز نامیده می شود، یک بیماری شایع در کشت های ایران است. این بیماری بیشتر روی برگ ظاهر می شود ولی ممکن است با پیشرفت بیماری روی میوه ها، دستک ها و کاسه های گل نیز دیده شوند. علائم در ابتدا به صورت لکه های کوچک کروی به رنگ ارغوانی تا قرمز و در سطح فوقانی برگ تشکیل می شود. ناحیه مرکزی لکه ها به تدریج به رنگ خاکستری تا سیاه درآمده درحالی که کناره ها صورتی رنگ باقی می ماند. درصورت بالا بودن رطوبت و درجه حرارت لکه های زرد رنگ بدون حاشیه به وجود می آیند. بیشترین درصد آلودگی درصورت وجود دمای 27 الی33 درجه سانتی گراد و مدت زمان خیس بودن سطح برگ به مدت 4الی6ساعت است. ارتباط با ما
مدیریت تلفیقی بیماری لکه سفید توت فرنگی :
  • ایجاد شرایط مطلوب درگلخانه شامل نوردهی مناسب و تهویه خوب
  • ارقام مقاوم
  • جمع آوری بقایای گیاهی بعد از برداشت
  • استفاده ازقارچکش های مناسب مانند کلر و تالونیل دراوایل رشد و تکرار سم پاشی به فاصله 10الی 14روز
7- پژمردگی ورتیسلیومی توت فرنگی
عامل بیماری Verticillium alboatrum
این بیماری به نام سیاه ریشه هم خوانده می‌شود و نواحی زیادی از ریشه به رنگ سیاه دیده می‌شود. در اثر بیماری گیاه کوتوله و تعداد میوه‌ها کم می‌شود. این بیماری ازعوامل مهم درمحدود کردن کاشت توت فرنگی است. قارچ عامل بیماری دوام بالایی در خاک داشته و تا 25 سال درخاک می ماند. اولین علائم دربوته های تازه کاشته شده و در زمان تولید ساقه های رونده ظاهر می شود. درگیاهان آلوده برگ های مسن تر و خارجی تر خشک شده، می افتند و درلبه ها و بین رگبرگها به رنگ زرد تا قهوه ای تیره در می آیند. بوته های کاملا آلوده کوتوله مانده و برگ های کوچک و زرد رنگ تولید می کنند. درجه حرارت مناسب برای قارچ 12الی30درجه بوده که دمای بهینه 21الی24درجه است. رهروان رویش سبز
مدیریت تلفیقی بیماری پژمردگی ورتیسلیومی توت فرنگی:
  • کاشت درشرایط با نورکافی و زهکش مناسب
  • ارقام مقاوم و بوته های سالم
  • اجتناب از مصرف بی رویه کود ازته
  • ضدعفونی خاک قبل از کاشت با کلروپیکرین33% ومتیل بروماید66%
8- پوسیدگی طوقه ناشی از فیتوفترا
عامل بیماری Phytophthora spp
ازبیماری های مهم توت فرنگی می باشد.در ابتدا بوته ها و برگ ها کوچک می شوند. پژمردگی ناگهانی بوته های آلوده منجر به مرگ ناگهانی کل بوته در مدت زمانی کوتاه می شود. دربرش عرضی ناحیه آلوده طوقه، خطوط قهوه ای رنگ بافت نکروزه دیده می شود. بالاترین میزان خسارت درمرحله گلدهی تابرداشت به چشم می خورد. ارتباط با ما 
مدیریت تلفیقی بیماری پوسیدگی فیتوفترا توت فرنگی:
  • استفاده ازارقاممقاوم
  • استفاده ازبوته های سالم
  • زهکشی مناسب خاک
  • ضدعفونی خاک با متیل بروماید، تلون یا کلروپیکرین قبل ازکاشت
9- لکه برگی زاویه دار
عامل بیماری Xanthomonas fragariae
لکه برگی زاویه اي توت فرنگی از بیماریهاي مهم و خسارتزاي توت فرنگی در جهان محسوب می شود. علائم بر روی اندام های مختلف گیاه ظاهرمیشود. در برگ ها لکه های آبسوخته و کوچک در سطح تحتانی برگ ایجاد میشود. لکه ها درحالت معمول به رنگ سبز تیره می باشند ولی به تدریج به رنگ قرمز تا قهوه ای و در مواردی به فرم نکروزه در می آیند. رهروان رویش سبز
مشخصه بیماری، وجود زخم های شفاف دربرابر تابش نور و زخم هایی به رنگ تیره درمعرض انعکاس نور است. درجه حرارت 20سانتی گراد در روز برای فعالیت باکتری مناسب است.
مدیریت تلفیقی بیماری لکه برگی زاویه ای توت فرنگی:
  • استفاده ازارقام مقاوم
  • حذف بقایای گیاه الوده
  • استفاده از ترکیبات مسی
10- نماتدهای ریشه توت فرنگی
عامل بیماری Meloidogyne spp
این نماتد به شدت خسارتزا بوده وگاهی اوقات بوته توت فرنگی را از بین می برد. نماتد ریشه گرهی در زمان خشکی هوا خسارت بیشتری وارد می کند. این نماتد در خاک های سنگین خسارت کمتری دارد. نماتد های ماده و تخم های تولید شده توسط ان ها در زیر استرئومیکروسکوپ روی سطح ریشه های آلوده قابل تشخیص اند. گیاهان آلوده به نماتد، کوتوله شده برگ های مسن مرده و تعداد کمی میوه تولید می شود. علایم بیماری اغلب در طی تابستان معمولا به صورت لکه ای یا ناحیه ای در مزارع ظاهر می شود. رشد ریشه در انتها متوقف شده و ریشه ها افشان می شوند. ارتباط با ما
مدیریت تلفیقی بیماری نماتد ریشه :
  • آزمایش خاک قبل از کاشت
  • ضدعفونی خاک گلخانه قبل ازکاشت در صورت وجود الودگی
  • استفاده از سیستم کشت هیدروپونیک
  • استفاده از ارقام مقاوم
  • حذف و سوزاندن بوته های شدیدا آلوده