02
سپتامبر

نقش عناصر غذایی مورد نیاز درختان پسته

نقش عناصر غذایی مورد نیاز پسته
نقش ازت در پسته
رشد و باردهی درختان پسته به میزان زیادی به ازت بستگی دارد و کمبود آن رشد و تولید محصول را محدود می سازد. نقش اصلی ازت در پسته، تولید پروتئینهای گیاهی می باشد. اگر کود ازته مورد مصرف در باغات پسته در ۳ نوبت در فواصل زمانی ذیر به درخت پسته داده شود، درختان پسته بازدهی بالاتری می توانند داشته باشند.
  • اواخر اسفند یا اوایل فروردین
  • ۱۰ تیر لغایت ۳۱تیر
  • اواخر مرداد
علایم کمبود ازت در پسته موجب زردی برگهای پیر، کاهش رشد رویشی، کوچکی برگها، باریک ماندن شاخه های تازه رشد کرده و کاهش رشد قطری شاخه ها و کاهش تعداد دانه ها در خوشه، قرمز رنگ شدن پوست درختان و رگبرگها و دمبرگها، ریزش جوانه های گل پسته، ریزش زودتر از معمول برگها در پائیز و کم مغز شدن و سبکی دانه ها می شود. در صورت کمبود شدید ازت، ریزش برگ ها قبل از پاییز و در زمان رسیدن محصول در درختان پر محصول اتفاق می افتد.  به این منظور جهت جلوگیری از کمبود ازت در درختان پسته ما به شما کودهای ازت بالا مانند کود کامل انکسترا 5-5-30، کود کامل هورتی گرو 10-20-30 و همچنین کود نیترومول را معرفی می کنیم.
نقش فسفــر در پسته 
فسفر در تقسيم سلولی نقش فعالی دارد و با توجه به نقش آن در ATP در انرژی سازی گياه نيز موثر بودو همچنين در ساختارهای RNA-DNA نیز دخيل است. این عنصر از جمله عناصری است که در خاک بسیار کند حرکت کرده و توسط ذرات خاک تثبیت می گردد . در نتیجه کودهای فسفره بایستی در نزدیکی ریشه مصرف شده و از مخلوط کردن این کود با خاک به جهت جلوگیری از تثبیت و غیرفعال شدن آن بایستی جلوگیری نمود. در شرایط کمبود فسفر، ارغوانی شدن برگ سرشاخه ها، باریک شدن شاخه ها، برگ ها سبز تیره دیده می شوند. همچنین کاهش شاخه های جانبی درخت پسته روی میدهد.
قابلیت دسترسی به فسفر خاک توسط گیاه بیش از آنکه به مقدار آن در خاک بستگی داشته باشد به PH و شرایط خاک بستگی دارد . PH کمی اسیدی تا خنثی بهترین PH برای قابلیت دسترسی به فسفر می باشد . درخاکهای قلیایی تشکیل فسفاتهای کلسیم که حلالیت بسیار کم داشته و تبدیل آنها به فرمهای محلول نیز به کندی صورت می گیرد، موجب کاهش قابلیت دسترسی به فسفر توسط گیاه می شود.
از علایم کمبود فسفر در پسته می توان به پیدایش نقطه های سوخته به شکل غیر یکنواخت در نزدیکی لبه برگ های مسن که در طول فصل گسترش یافته تا اینکه تمامی برگ را فرا گرفته و در نهایت برگ خشک شده و به زمین می ریزد اشاره کرد. برای جلوگیری از کمبود فسفر در پسته می توان از کودهای کامل فسفر بالا مانند کود کامل هورتی گرو 20-50-5، کود کامل کمبی فست 10-52-10 و همچنین کورت پی در آب آبیاری استفاده نمود.
نقش پتــاسیــم در پسته
نقش پتاسیم در گیاهان کمک به جذب آب و تسهیل باز و بسته شدن روزنه های برگ می باشد. مصرف پتاسیم در پسته موجب افزایش درصد خندانی و کاهش پوکی دانه های پسته نیز می گردد. در صورت کمبود پتاسیم در پسته مقاومت گیاه در برابر آفات و بیماریها کاهش می یابد. حاشیه برگها به سمت بالا پیچیده و حاشیه برگ حالت سوختگی قهوه ای رنگ را نشان می دهند.
۹۰ درصد جذب پتاسیم توسط درخت پسته در طی دوره پرشدن مغز اتفاق می افتد، محلولپاشی با کودهای حاوی درصد بالای پتاسیم مانند کود کامل هورتی گرو 40-5-5، کود کامل کمبی فست 40-5-5،  و همچنین کاربرد کود پتاسه محلول در آب همراه با آب آبیاری مانند کورت کا و کود کالی فوز در طی این دوره زمانی به بهبود کیفیت محصول و افزایش عملکرد محصول کمک می نماید .
نقش گـــوگـــرد در پسته
گوگرد بصورت یون سولفات در محلول خاک وجود داشته و بعلت داشتن بارمنفی جذب ذرات خاک نمی شود ، علائم کمبود گوگرد مشابه علائم کمبود ازت بوده و شامل زردی برگهای جوان، کاهش رشد گیاه و نازکی شاخه ها می باشد محلولپاشی با کود مخصوص پسته سونار مکس در مرحله ی قبل از گلدهی تاثیر به سزایی در گلدهی و تولید میوه در پسته دارد.
نقش کلسیـم در پسته
کلسیم نقش بسیار مهمی در رشد و توسعه ریشه ها در درختان پسته دارد زمانی که مقدار کلسیم در خاک پایین باشد ریشه هم رشد زیادی نخواهد داشت و باالطبع قسمتهای هوایی که شاخ و برگها باشند نیز رشد رویشی و زایشی چندانی ندارند. در درختان پسته مبتلا به کمبود کلسیم، برگهای جوان و نزدیک انتهای شاخه به فرم چروکیده دیده شده و نوک برگها و حاشیه آنها بطرف بالا و یا پائین لوله می شود. کمبود کلسیم در درختان پسته  به صورت اثرات متقابل با عناصر دیگر یا عدم انتقال مناسب در گیاه اتفاق می افتد. مشکل اصلی کمبود کلسیم در پسته، جذب آن از طریق خاک نبوده بلکه انتقال آن در داخل گیاه است که موجب بروز عوارض ناشی از کمبود کلسیم بخصوص در میوه ها که بیشتر از بقیه اندامهای گیاه به کلسیم نیاز دارند، می شود .
از عوارض کمبود کلسیم در درختان پسته عارضه لکه پوست استخوانی در دانه های پسته می باشد که با 2 نوبت محلولپاشی با کود مایع کورت کلسیم و یا کورت کلسیم و بر در اوایل فصل رشد،  مرحله ارزنی شدن میوه ( اواخر فروردین تا اواخر اردیبهشت ) با فاصله ۱۵ – 2۰ روزه می توان از شدت عارضه تا مقدار بسیار زیادی کاست.
نقش منیزیـم در پسته
عنصر منیزیم بصورت یون منیزیم از محلول خاک توسط گیاهان جذب می شود. کمبود این عنصر موجب ظهور رنگ زرد و کلروز بین رگبرگی در برگهای مسن و پیر گیاه می شود. درصورت مشاهده علایم کمبود منیزیم در پسته کود مخصوص پسته سونارمکس پیشنهاد می شود. عنصر منیزیم در تشکیل کلروفیل و قندها نقش دارد. این عنصر تنها عنصر فلزی موجود در کلروفیل می باشد. منیزیم همچنین در فعالیت آنزیم ها در گیاهان نقش داشته و حامل های فسفری را که در جذب سایر عناصر موثر می باشند فعال می کند. کمبود منیزیم بر خلاف کمبود روی، آهن، مس و منگنز در برگ های پایین و پیر مشاهده می شود. چون منیزیم قابل انتقال است و بخوبی می تواند در گیاه حرکت کند.
علت کمبود در برگ های مسن به خاطر انتقال منیزیم از برگ های پایین به میوه و برگ های جوان است. با شروع کمبود، لکه های نامنظم زردرنگ در اطراف رگبرگ اصلی برگ های اطراف میوه ظاهر می شوند. با پیشرفت کمبود، این لکه ها به تدریج به هم پیوسته و یک نوار نامنظم کلروزی را در طرفین رگبرگ اصلی به وجود می آورند. لکه ها در صورت تداوم کمبود به مرور بزرگتر می شود تا وقتی که فقط نوک و قاعده برگ سبز باقی مانده، بقیه سطح برگ زرد می شود.
نقش آهـن در پسته
درصورت کمبود آهن ، تولید کلروفیل سازی مختل شده ، ابتدا فاصله بین رگبرگها زرد شده و باشدت یافتن کمبود ،تمامی سطح برگ زرد می شود . بدلیل آنکه آهن در گیاه متحرک نمی باشد این علائم ابتدا در برگهای جوان و قسمتهای فوقانی گیاه ظاهر شده و با پیشرفت کمبود تمامی گیاه را در بر می گیرد . کاهش تعداد دانه پسته در خوشه و کوچک شدن دانه ها، شاخه های پسته که دچار کمبود آهن شده اند  به طور کامل رشد نکرده یا پوک می شود. جهت  جلوگیری از کمبود آهن در پسته میتوان از کلات آهن 6% سونار به صورت مصرف خاکی و جهت محلولپاشی از کود آهن کورت پلاس فرو استفاده نمود.
نقش روی در پسته
مقدار عنصر روی در محلول خاک بسیار ناچیز بوده و هرچه PH خاک بیشتر شود از مقدار روی قابل جذب گیاه کاسته می شود بنابراین در خاکهای با PH قلیایی که خاص خاکهای آهکی است کمبود روی در گیاهان شایع و گسترده می باشد. استفاده زیاد از کودهای فسفره در خاکهایی که مقدار روی قابل استفاده کمی دارند، موجب بروز کمبود روی در گیاه می شود.
عنصر روی در بسیاری از سیستمهای آنزیمی گیاه نقش کاتالیزوری فعال کننده و یا ساختمانی داشته و در ساخته شدن و تجزیه پروتئینها در گیاه نیز دخیل است. یکی از بارزترین نقش های روی در گیاهان در ساخت اسید آمینه تریپتوفان بعنوان پیش نیاز ساخت هورمون اکسین است که در رشد طولی شاخه ها موثر می باشد.
همچنین روی در مرحله گرده افشانی و جوانه زدن دانه های گرده نقش اصلی را ایفاء نموده و موجب تسریع در رشد لوله گرده شده و در نتیجه امکان لقاح و تشکیل میوه را افزایش می دهد. کمبود عنصر روی بیشتر در خاک های شنی رایج است. از جمله علائم کمبود روی در پسته، تاخیر در باز شدن جوانه های رویشی و زایشی حتی تا مدت یک ماه، تشکیل دانه های کوچکتر و قرمزتر از دانه های سالم، ریزبرگی، کم برگی، کوچک شدن میان گره های سرشاخه و روزت می باشد .
خشک شدن قسمت انتهایی شاخه های جوان در کمبود های شدید، در کمبودهای خفیف بین رگبرگ‌ها سبز کمرنگ می گردد. پسته ها ریزتر و قرمزتر هستند. ضمن آنکه تعداد دانه در خوشه کاهش یافته و در اکثر موارد پوک می شوند. بروز پدیده های کچلی، ریز برگی، کوتاهی فاصله میانگره ها و لختی شاخه ها و مواج شدن برگ ها در اثر کمبود عنصر روی در درخت پسته قابل مشاهده است. محلولپاشی با کورت زینک و یا زتا زینک پس از برداشت محصول و  همچنین اواخر اسفند یا اوایل فروردین هنگام تورم جوانه ها در باغات پسته توصیه می گردد .
نقش بر در درختان پسته
عنصر بر در فعالیتهای زایشی، گرده افشانی، تقسیم سلولی بافتهای مریستمی، ترمیم بافتهای آوندی، متابولیسم کربوهیدراتها و انتقال آنها نقش ایفاء می نماید .این عنصر درخاکهای دارای بافت سبک، در اثر بارندگی و یا آبیاری شسته شده و از دسترس گیاه خارج می گردد همچنین در PH بالاتر از هشت و درخاکهای آهکی میزان جذب عنصر بر به میزان زیادی کاهش می یابد که این امر بعلت واکنش متقابل بین کلسیم و بر می باشد .
در اثر کمبود بر در پسته خوشه های گل در زمان باز شدن می ریزند، دمبرگها و ساقه ها کوتاه و ضخیم می شوند. خوشه ها تنک و کم دانه شده و همچنین دانه ها پوک می شوند. از دیگر اثرات کمبود بر زرد شدن، بد شکلی و نامتقارن شدن برگ ها و کاهش رشد سر شاخه های اصلی است. نوک شاخه ها خشک شده و جوانه های انتهایی در حالت خواب باقی می مانند.  از دیگر علائم کمبود بر در درختان پسته می توان، پیچیده شدن حاشیه برگها، تغییر شکل برگ بصورت فنجانی، پوکی محصول و عدم خوشه بندی مناسب را نام برد.
جهت جلوگیری از کمبود بر در درختان پسته محلولپاشی با کود بتابر و یا کورت کابور در پائیز پس از برداشت محصول و همچنین  اواخر اسفند هنگام تورم جوانه ها توصیه می گردد. معمولاً در باغ های پسته بیش بود بُر (مسمومیت بر) مشاهده می شود و کمبود بر به ندرت مشاهده می گردد.
نقش منگنـز در پسته 
نقش عمده منگنز در گیاه مشارکت در سیستمهای ترکیبی است منگنز در تولید کلروفیل نقش اساسی داشته و متابولیسم ازت و واکنشهای آبی فتوسنتز نیز از منگنز تاثیر می گیرند .  یون دوظرفیتی منگنز به طور کلی محلولترین فرم آن و قابل جذب برای گیاه می باشد منگنز و آهن بر روی یکدیگر دارای اثر متقابل می باشند. بعلت تحرک کم منگنز در گیاه علائم کمبود منگنز در پسته نخست در بافتهای جوان مشاهده می شوند. علائم کمبود شبیه علائم کمبود آهن بوده با این تفاوت که در کمبود منگنز قسمتی از حاشیه برگ سبز باقی می ماند. همچنین علائم ریز برگی در گیاه مشاهده می شود.
نقش مـس در درختان پسته
نقش مس در گیاه بیشتر در فعالیتهای آنزیمی گیاه خصوصا فعال کردن آنزیمها می باشد . قابلیت دسترسی به مس برای گیاه نظیر اغلب ریزمغذیها به PH خاک بستگی داشته و با افزایش PH از قابلیت جذب آن کاسته می شود. جذب مس با فسفر و آهن و روی اثر متقابل دارد .
علائم کمبود مس در گیاه پسته بصورت سوختگی برگهای نزدیک به نوک سرشاخه ها و ریزش برگ های سوخته، قلبی شکل شدن برگهای نورس، عصایی شکل شدن شاخه های بالائی درخت و تابیدن آنها به سمت پائین، چروکیدگی شاخه ها و ظاهر شدن لکه های تیره کوچک در نزدیکی نوک شاخه ها، سر خشکیدگی درختان پسته و بد شکلی مغز پسته می باشد. برای تأمین مس مورد نیاز درختان پسته می توانید از کود مخصوص پسته سونار مکس، استفاده نمایید.